Halka Arz Nedir?

Bir şirketin hisseleri senet halinde bölünerek , aracı kurum veya konsorsiyum vasıtası ile belirlenen bir fiyattan halka satılarak şirketin halka açılmasına ”Halka Açılma” denir. Mevcut işlem gören şirketin halka açıklık oranının artırılması işlemine ”İkincil Halka Arz” denir.

Aracı Kurum: Hisse senedi alma ve benzeri işler için SPK tarafından yetkilendirilmiş banka veya anonim şirket.

Konsorsiyum: Uluslararası kimi kuruluşların ya da kimi devletlerin ekonomik ve mali yardımları yürütmek için oluşturdukları ortak organ.

Şirketler neden Halka Arz olmak ister?

• Yeni Finans Kaynağı: Şirketler paylarını primli fiyattan arz ederek alternatif finansman yöntemleri (Kredi,Borç Senedi vb) ihtiyaç duymadan uzun vadeli ve sürekliliği olan bir finans kaynağı elde etmektedirler.
• Likidite: Ana şirket ortaklarına istenildiği durumda alım-satım yapma imkanı sunar. İstenildiği taktirde hisse senetleri borsa üzerinden satılıp likidite imkanı sunar.
• Uluslararası tanınma/Reklam: Şirketler halka arz sırasında izahname yayınlayarak mevcut ilkeleri,amaçları ve ürünlerini tanıtmak için fırsat yaratırlar. Başta Kamu Oyunu Aydınlatma Platformu (KAP) olmak üzere ve çeşitli yayın organlarında şirketlerini tanıtıp yatırımcılara reklam yapma olanağı doğar. Bu sayede yurtiçi ve yurtdışındaki aynı sektörde bulunan şirketler ile ortaklık veya işbirliğine gidebilmektedirler.
• Kurumsallaşma: Ülkemizde öncülük eden şirketlerin bir çoğu aile içi şirketlerdir. Halka Arz olan bir şirket kurucunun ve kurucu ortakların yenileşme,büyüme ve şirket ömrünün bir nesilden fazla olmasına olanak tanır. Borsaya kote olmuş şirketler şeffaf olma , yatırımcıyı güncel bilgilendirme , bağımsız dış denetim yapma ve uluslararası muhasebe şartlarını yerine getirme sorumlulukları olduğu için yatırımcılar ve kreditörler gözünde prestij kazanırlar.
• Bunun yanı sıra daha kolay ve düşük maliyetli sermaye tavanı arttırma , tahvil ve bono gibi borçlanma imkanlarından yararlanılarak daha yüksek öz kaynak varlılığı yaratılmasına olanak tanılır.

Halka Arz olmanın Şirkete dezavantajları nelerdir ?

• Her şirket bir kurul (otorite) altında bulunmak istemeyebilir.
• Hisse senetlerine talep oluşmaması durumunda Marka Değeri riske girebilir.
• Spekülatif fiyat hareketlerinden olumsuz etkilenmesi
• Şeffaf yönetim gerekliliğinin getirdiği sorumluluk
• Arz sonucunda maliyetlerin artması ihtimali

Bir şirketin Halka Arz olması için izlemesi gereken adımlar nelerdir?

• Başvuru: Gerekli Halka Arz izahnamesi hazırlandıktan sonra ilk önce talep toplama ve arz için seçilen Aracı Kurum ile görüşülmelidir. Daha sonra hem Sermaye Piyasası Kurumu (SPK) hem de Borsa İstanbul ile eş zamanlı izahname (şirket faaliyeti , finansal durumu, varsa garantörlerin bilgileri vb.) teslim edilir.
• Şirket İncelenmesi: Borsa da işlem görülmesi için eksik belgeler var ise tamamlandıktan sonra şirket merkezi (ofisi) ve üretim tesisi belirli bilirkişiler aracılığı ile incelenir.
• İzahnamenin Onaylanması: Kurulca izahnamenin doğru , anlaşılır ve detaylı olduğuna karar verildikten sonra onay süreci tamamlanır. Bazı durumlarda kurul şirket için ek bilgileri talep edebilir. Bu gibi durumlarda istenen dökümanlar izahnameye eklenip tekrar onay sürecine girmesi gerekir.
• Halka Arz Süreci: İzahname onayını izleyen tahmini on beş gün içerisinde Kamu Oyunu Aydınlatma (KAP) üzerinden bilgilendirme yapılır. Rapor yayınlanması durumunda üçüncü gün bitiminde Halka Arz süreci başlayabilir. Satış süreci iki ve yirmi gün arasında değişkenlik gösterebilir.
• Borsada işlem görmesinin başlaması: Talep toplama süreci tamamlandıktan sonra izahnamede belirtilen tarihte borsada işlem görmeye başlanır.

Hangi Şirketler Halka Arz olabilir?

Aşağıdaki tabloda bir şirketin halka arz olması için gereken asgari şartlar yer almaktadır.

Halka Arz olacak Bir Şirket Hissesi Nasıl Alınır?

Arzın gerçekleştirileceği konsorsiyum veya aracı kurumlarda şahsınıza ait hesabınızın olması gereklidir. Her şirket ayrı olarak farklı kurum ve kurumlarca ilk talep toplamayı gerçekleştirir.

Halka arz olması beklenen 21 Şirket Güncel Alfabetik Liste (Mart 2022)

• Akfen Yenilenebilir Enerji: Akfen Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi AKIN, yaklaşık bir ay önce gelecek dönemde Akfen Yenilenebilir Enerji’nin halka arzını planladıklarını açıkladı. Ancak halka arzla ilgili henüz detay yok.
• Aztek Teknoloji: Halka arz başvurusunu 26 Nisan 2021’de SPK’ya yaparak tamamladı. Şirket, 25 Milyon adet payını, taslak izahnamesine göre oransal dağıtım yöntemiyle halka arz etmeyi planlıyor.
• Consus Enerji: Global Yatırım Holding’in iştiraki Consus Enerji, 18 Şubat’ta halka arz için SPK’ya ve BİST’e başvurdu.SPK onayının ardından halka arza lider aracı kurum olarak Garanti BBVA Yatırım, eş lider aracı olarak Global Menkul Değerler eşlik edecek.
• Çavuşoğlu Demir Çelik: Toplam 5 milyon 740 bin TL nominal değerli paylarının halka arzı için 2021 Kasım’da SPK’ya başvuru yapıldı.Onayın ardından halka arzın Ahlatçı Yatırım‘ın önderliğinde gerçekleşmesi planlanıyor.
• Destek Finans Holding: İzahname onayı için Ekim 2021’de SPK’ya başvurdu. Açıklamaya göre , onay sürecinin ardından halka arza Ak yatırım aracılık edecek.
• Güllük Mandalya Turizm: Eylül 2021’de SPK’ya başvurdu. İzahnamede sermaye arttırımı ve ortak satışı yoluyla halka arz edilecek payların toplam nominal değerinin 24 milyon TL olduğu belirtiliyor.
• IBS Isıtma Soğutma: Toplam 4,5 milyon TL nominal değerli paylarının halka arzına ilişkin izahname, 2020 Kasım’da yayınlandı.Konsorsiyum liderinin Tera Yatırım olacağı açıklandı. Ancak henüz onay gelmedi.
• Kayseri Şeker Fabrikası: Halka arza taslak izahnamesini Mayıs 2021’de yayınladı. Konsorsiyum liderinin Halk Yatırım olması, 106 milyon TL nominal değerli payların arzı planlanıyor.
• Koroplast: Mart ayı başında halka arz kapsamında taslak izahname onayı için SPK’ya başvurdu.Aracı kurum olarak Yapı Kredi Yatırım yetkilendirildi.
• Kimpur: Kimteks Poliüretan Sanayi’nin (Kimpur) halka arz başvurusu, 16 aralık 2021’de onaylandı.Ancak şirket 23-24 Aralık 2021 olan talep toplama süresinin; piyasa koşulları çerçevesinde halka arzdan beklenen faydanın elde edilemeyeceğinin öngörülmesi nedeniyle ileri tarihe ertelenmesine karar verdi.Yeni tarih belli değil.
• N11: Doğuş Holding, sermayesinin yüzde 50’sine sahip olduğu Doğuş Planet’in(n11.com) paylarının halka arzına ilişkin olarak 20 mayıs 2021’de halka arz izahnamesiyle SPK’ya başvurdu.
• Omega Elektrik Pano: Başvurusu 2020 haziran’da yapılan Omega Elektrik’in halka arzının 2,6 TL fiyattan İnfo Yatırım tarafından gerçekleşmesi planlanıyor.Ancak halen onay aşamasında.
• Outmedya İletişim: Toplam 3 milyon TL nominal değerli payların halka arzına ilişkin taslak izahnameyi 2021 Kasım’da yayınladı. İzahnameye göre, İnfo Yatırım’ın öncülük edeceği halka arzda fiyat 30 TL olarak belirlendi. Arz, henuz onaylanmadı.
• Özsu Balık: Ekim 2021’de izahnamesini SPK’ya iletti. Halka arza Gedik Yatırım‘ın aracılık etmesi, sermaye arttırımı yoluyla halka arz edilecek B grubu payların nominal değerinin 8,6 milyon TL olması planlanıyor.Onay süreci devam ediyor.
• SMM Tekstil: 1 Eylül 2021’de halka arz taslak izahnamesini yayınladı. Buna göre, 19 milyon TL nominal değerli payların Şeker Yatırım öncülüğünde tüm yatırımcı grubuna eşit dağıtım yöntemiyle gerçekleşmesi planlanıyor.Onay süreci sürüyor.
• Şeker GYO: Taslak izahnamesi Mart 2020’de yayınlansa da halka arz şirket tarafından ertelendi. Şeker GYO son olarak Eylül 2021’de ‘tanınan ek süre içerisinde yeniden halka arz başvurusu gerçekleştireceğini’ açıkladı. Henüz yeni bir gelişme yok.
• Suwen Tekstil: 15 Şubat’ta 23 milyon TL nominal değerli payın halka arzı kapsamında izahname onayı için SPK’ya başvuru yaptı. İzahnameye göre , halka arzın TSKB , Yatırım Finansman ve Gedik Yatırım olacak.
• Sümer Faktoring:Alnus Yatırım’ın liderliğinde halka arz olacak olan Sümer Faktoring’e air 24 milyon TL nominal değerindeki payların oransal dağıtım yöntemiyle yapılması planlanıyor.Eylül 2021’de yayınlanan taslak izahname SPK tarafından inceleniyor.
• Tapdi Oksijen: Tapdi Oksijen Özel Sağlık ve Eğitim Hizmetleri, 2021 Ocak’ta halka arz için SPK’ya başvurdu. İzahname’ye göre halka arza Gedik Yatırım aracılık yaparken Halka arz öncesi 100 milyon TL olan sermayenin arz ile 136 milyon TL’ye çıkartılması ve 36 Milyon büyüklüğünde bir halka arz gerçekleştirmesi öngörülüyor. Onay süreci devam etmekte.
• Tarkim Bitki Koruma: Sermayesinin %40’ı Gübretaş’a, %60’ı hakim ortak Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği’ne ait olan Tarkim Bitki Koruma A.Ş.’nin halka arz çalışmalarına, 6 Nisan 2021 tarihinde başlandı.Onay süreci devam ediyor.
• Tera Yatırım: 14 Nisan 2021’de SPK’ya başvuran Tera Yatırım’a ait 22 milyon TL nominal değerli payların ortalama pay dağıtım yöntemiyle halka arzı planlanıyor.Onay süreci henüz tamamlanmadı.

Algoritmik trade bilgisayar programlama dillerini kullanarak borsalarda, emtialarda ya da kripto paralarda işlem yapmamıza yarayan robot sistemlerdir. 1990 yıllarında yazılı kağıt senetlerden günümüzde artık yüksek frekanslı işlemler olarak tabir edilen HFT sistemleri ile robotların işlem yapmasından bahsediyoruz. Algoritmik trade son zamanlarda birçok traderın dikkatini çeken en önemli konular arasında yer almaktadır. Nitekim borsalarda artan robot algısı ile küçük yatırımcının 1-0 geride olduğu düşünülmekte ve gelişen teknoloji birçok küçük yatırımcıyı algoritmik sistemler ile hisse senedi işlemleri yapmaya zorlamıştır. Algoritmik trade adı sizlere yapılması zor olarak gelse de aslında düşündüğünüz kadar zor değil. Son zamanlarda gelişen bilgi teknolojileri ile Matriks & Meta Trader & Ideal gibi programlar aracılığı ile yazılım dili bilmeden de algoritmik trading formülleri üreterek kendi algoritmanızı yazabilirsiniz.

Gelişen dünya sistemine ayak uydurmaya çalışan tüm yatırımcıların son zamanlarda algoritmik trading sistemleri ilgisini çekmekte hatta yatırımcılar algoritmik trade eğitimi konusunda çeşitli araştırmalar yapmaktadır. Biz küçük yatırımcıların algoritmik trading sistemlerine başlamadan önce ciddi bir teknik analiz bilgisi oluşturmak gerektiğini düşünenlerdenim. Borsada algoritma sistemleri kurmanın avantajları olduğu gibi dezavantajları da bulunmaktadır. Şimdi gelin algoritmik trade stratejileri nasıl oluşturulur detaylıca inceleyelim.

Algoritmik Trade Nedir ?

Algoritmik trade nedir nasıl yapılır ? Algo trade yapmanın mantığında fiyat analizi yapan indikatörler ve araçlar yatmaktadır. Tradingview ya da Matriks üzerinde hisse senedi ya da farklı bir sembolün analizini yaparken kullanmış olduğunuz indikatörleri düşünün. Birçok kişinin kullanmış olduğu hareketli ortalamaları ele alalım. Traderlar büyük trendleri yakalamak için hareketli ortalama stratejilerinden faydalanır. Bu stratejiyi uygularken bilgisayar başında uyuyakalabilirsiniz 🙂 Algoritmik trading sistemleri ise sizi bilgisayar başında olmaktan kurtarır ve sizin yerinize işlemler yapar.

Tatile çıktığınızı düşünün kumsaldasınız laptopunuz yanınızda ve buz gibi soğuk içeceğinizi içerken arada bir ekrana bakıyorsunuz. Ne kadar güzel hayaller dimi 🙂 Eğer borsalarda işlem yapıyorsanız bu hayallere ulaşmanız konusunda algoritmik trading sistemleri hayallerinize bir adım daha yaklaşmanıza sebep olabilir. Kullanmış olduğunuz işlem stratejisini anlık takip etmek ve buna göre pozisyon açmak yerine milisaniyeler ile işlem yapan robotların hayatınızı ne kadar kolaylaştırdığını düşünün.

Algoritmik Trade Nasıl Yapılır ?

Traderların aklındaki en büyük sorulardan birisi olan algoritmik trade nasıl yapılır inceleyelim. Piyasalarda işlem yaparken teknik analiz bilginizi kullanarak belirli bir algoritma yapabilir bunu incelediğiniz hisse senedi, VİOP ya da kripto para piyasasında geçmişe dönük test yaparak başarı oranınızı görebilirsiniz. Peki piyasalarda işlem yapabilmek için algoritmik trade nasıl yapılır, finansal piyasalarda algoritma nasıl yazılır ?

Piyasalarda algoritma yazabilmek için yukarıda söylediğim gibi önce teknik analiz bilginizin gelişmesi gerekir. Teknik analiz yaparken kullanmış olduğunuz indikatörleri Matriks ya da farklı bir program üzerinde formülize ederek kendi algoritmanızı yazabilirsiniz. Oluşturacağınız formüller ile al-sat yapmak yerine tarama listeleri de yapabilirsiniz.

Algoritmik trade stratejileri oluştururken yukarıda bahsetmiş olduğum gibi C# programlama dili bilmenize gerek yoktur. Matriks üzerinde sizler için oluşturulan fonksiyonlar birçok konuda sizlere yardımcı olacaktır. Algoritmik trading stratejileri oluştururken en çok kullanacağınız fonksiyonlardan bazıları; cross, if ve rate of change olarak yer almaktadır.

Piyasada birçok trader hareketli ortalama, RSI, hacim, momentum, stochastic gibi indikatörleri kullanarak ya da çeşitli formasyonlara göre kendi algoritmasını oluşturmaktadır. Matriks explorer ekranından oluşturabileceğiniz yeni sistemleri işleme açmadan önce mutlaka backtestini yapınız. Yapmış olduğunuz algoritma backtestlerde iyi sonuçlar verse bile canlı performansı sizi üzülebilir bu nedenle ilk zamanlar küçük miktarlarla canlıda test etmek oldukça önemlidir.

Algoritmik Trading Avantajları

• Siz uyurken oluşturduğunuz algoritma çalışır ve sizin yerinize işlem yapar.
• 7/24 piyasayı izlemek ve haberleri takip etmek zorunda kalmazsınız.
• Duygusal işlemler olmayacağı için kar/zarar oranınız tahmin edilebilir ölçüde bellidir.
• Sürekli hisse taraması yapmanıza gerek kalmaz robot sizin yerinize sürekli yeni hisseler bulur ve alım-satım yapar.
• Oluşturduğunuz algoritma koşulları ile alım-satım yapar.
• Farklı stratejileri aynı anda kullanabilirsiniz.

Algoritmik Trading Dezavantajları

• Belirlemiş olduğunuz zaman dilimine göre oldukça fazla işlem açabileceğinizden işlem maliyetiniz artar.
• Algoritmik trading işlemleri için bazı aracı kurumlar farklı komisyon oranı uygulayabilmektedir.
• Trend oluşmayan yatay piyasalarda oluşturduğunuz algoritma piyasaya yenik düşebilir ve sermayeniz eriyebilir.

Piyasalarda bazı yatırımcılar 5 saniyelik periyotlarda işlem yaparlarken bazıları ise saatlik periyotlarda pozisyon açmaktadır. Trading yapacağınız periyot ne kadar kısalırsa sistemin o kadar çok sayıda işlem açacağını unutmayınız. Çok sayıda işlem açmak aracı kurumu zengin edebilir. Bu nedenle az sayıda işlemle maximum karı hedefleyen optimal sistemleri tercih edebilirsiniz. Yapacağınız stratejileri zaman zaman kontrol etmek de faydanıza olacaktır. Aksi taktirde yukarıda belirttiğim gibi yatay piyasalarda birçok sistem çöp olmaktadır.

Buraya kadar matriks formülleri ile algoritmik trading sistemlerinden bahsettik. Matriks formülleri ile trade dışında C# program dilini kullanarak daha spesifik trade yöntemleri geliştirebilir kendi algoritmanızı yazabilirsiniz. Ayrıca C# ile trade yapmak isterseniz Ideal programını sizlere önerebilirim.

Finans piyasalarında scalping işlemi volatil menkul kıymet ya da diğer varlıklarda oynaklıktan yararlanarak küçük marjlar hedeflemesi ile para kazanmaktır. Sermaye ve kripto piyasalarda piyasalarında scalping nedir nasıl yapılır diye merak eden okurlar için aşağıda scalp traderlar ve yöntemleri hakkında birçok değerlendirmelerde bulunacağım.

Piyasalarda başarının tek sırrı olmadığı gibi yatırım tercihlerinde farklı yöntemleri kullanan birçok katılımcı olduğunu bilmek gerekir. Bazı yatırımcılar dakikalık grafiklerde işlem yaparken bazı katılımcılar ise günlük ve haftalık grafik verileriyle işlem açmaktadır. Yazımızın bu kısmında dakikalık fiyat oynaklıklarından kar elde etmeye çalışan ve heyecanı seven bir trader grubundan bahsedeceğiz. Dikkat ettiyseniz tanım yaparken yatırımcı değil trader ismini kullanıyorum. Bunun nedeni varlığa dayalı menkul kıymetlerde yatırımın ana amacı elinizdeki sermayeyi bir şirketin hisse senedi ya da kripto parasına yatırarak belirli bir müddet bekleyip, beklentileriniz dahilinde oluşabilecek haber akışları, şirket bilançoları ve iyi haberlerle yatırımınızın değerlenmesini beklersiniz. Scalp traderlar için ise bu durum tam tersi bir özellik taşımaktadır. Anlık fiyat hareketlerinden yararlanmak isteyen arbitrajcı niteliğindeki traderlar 1 dakikalık ya da daha küçük verilerle alım-satım yaparlar.

Scalping işlemleri ciddi bir psikolojik disiplin ve teknik analiz bilgisi gerektirir. Scalping işlemi tercih eden katılımcıların çoğu yurtdışı piyasalar dediğimiz FX piyasalarında kaldıraçlı ya da spot işlem açmaktadır. Scalping işlemini bir örnekle açıklayacak olursak USDTRY paritesindeki 13,5025 kurundan long açan bir scalp trader düşünün. Traderın buradaki amacı kurun 13,70 olmasını beklemek değil bunun aksine ufak fiyat hareketlerini gözetlemek yani 13,5030 ya da 13,5035 gibi birkaç pips kar hedefi gözetirler.

Kripto Paralarda Scalping Nasıl Yapılır ?

Yukarıda FX para piyasalarında scalping işlemi ile ilgili ufak bir örnekte bulunduk. Peki kripto paralarda scalping nedir nasıl yapılır ? Kripto piyasalar tıpkı menkul kıymetler gibi volatilitesi ve riski yüksek varlıklardır. Scalp traderların en çok işlem yaptığı platformlardan biri olan kripto paralarda scalping yapabilmek için yukarıda bahsettiğimiz gibi psikolojik disiplin ve ileri düzey teknik analiz bilgisi gereklidir. Bizler burada ileri düzey teknik analiz kısmı ile ilgili bazı yöntemlerden bahsedeceğiz.

Kripto piyasalarda scalping işlemi yapılırken vade ne kadar kısalırsa riskin ve oynaklığın o kadar yüksek olacağını unutmamak gerekir. Örnek vermek gerekirse günlük grafikteki oynaklık ile 5 dakikalık grafikler arasındaki oynaklık aynı olmayacaktır. Piyasada güvenli adımlarla ilerlemek isteyen yatırımcıların çoğu 4 saatlik, günlük hatta haftalık grafikleri tercih etmektedir fakat burada riski ve heyecanı seven bir trader grubunu incelediğimiz için 1 dakikalık grafikler ile ilgileneceğiz.

Scalping Yöntemleri

• Ana trendi belirlemek

Her ne kadar scalp traderlar 1 dakikalık işlemler ile uğraşsalar da saatlik ya da günlük ana trendlere bakarlar. Ana trendin tersine pozisyon açmak piyasa ile inatlaşmak olacağından önce büyük resmi görüp daha sonra piyasa yönünde tırtıklama (scalping) işlemi yaparlar. Bu durumda saatlik ve günlük periyotlarda destek/direnç noktalarının belirlenmesi sizin için bir kurtarıcı niteliği taşıyacaktır.

• Teknik analiz göstergeleri kullanmak

Birçok scalp trader pozisyon açmadan önce ileri düzey indikatör(gösterge) bilgisine sahip olması gerekir. Her traderın işlem açma şekli farklı olabileceğinden kullanmış olduğu göstergelerde birbirinden farklı olabilmektedir. Yöntemlerde farklılık olsa da birçok traderın sıklıkla kullanmış olduğu teknik analiz göstergelerinden birkaçı aşağıdaki gibidir:

1.Hareketli ortalamalar (SMA & EMA)

2.Bollinger bantları (Aşırı alım-satım)

3.RSI (Aşırı alım-satım)

4.MACD

Yukarıda belirtilen tüm indikatörler para kazandırmaktadır, önemli olan siz nasıl kullanıyorsunuz ? Yıllardan beri kullanılan RSI ve hareketli ortalamalar ile para kazanabilen yatırımcıları gördüğüm gibi sürekli zarar eden kişiler de tanıdım. Teknik analiz bilginizi biraz daha geliştirmek istiyorsanız yukarıda göstermiş olduğum indikatörleri alışılmışın dışında kendi yönteminize uyarlamak olacaktır. Örneğin: RSI göstergesi 14 olarak standart periyotta kullanılmaktadır. Sizler BTCUSDT sembolünde daha önceden test etmiş olduğunuz farklı bir RSI periyodu ile işlem açmayı deneyebilir ya da herkesin standart olarak kullandığı 30 ve 70 bantlarını daraltıp genişletebilirsiniz. Şunu unutmayın indikatörler herşey değildir size sadece fiyatın analizini yaparlar.

• Mum grafik formasyonları oluşturun ve izleyin

Piyasalarda kısa ya da uzun vadeli yatırımcılar için oldukça önemli bir yere sahip olan grafik formasyonlarını daima kullanmaya özen gösterin. Formasyonlar sizlere piyasa yapıcının ilgili menkul değer ya da kripto para için gelecekte oluşabilecek destek/direnç noktaları hakkında öngörü sahibi olabilmenizi sağlar. Örnek verecek olursak scalp trader için 5-15 dakikalık mum grafik formasyonu içerisinde alım-satım yapabilmek trade yeteneğinizi geliştireceği gibi daha doğru kararlar almanıza yardımcı olacaktır.

• Gürültüyü takip edin

Finansal piyasalarda gürültü deyimi alıcı ve satıcıları belirtmek için kullanılmaktadır. Kripto para piyasalarında gürültü emir defterinde yer alan işlem hacimleri ve alıcı satıcı sayılarını ifade etmektedir. Piyasadaki ana akımı görüp ona göre işlem açmak teknik analizin en basit tabiri olan trend is your friend düşüncesiyle de örtüşmektedir. Emir defterinde yer alan yüklü alış miktarı ve katılımcı sayısı sizlere fiyatın artış yönlü olabileceği gibi satış kısmındaki yüklü blok satışların gerçekleşmesi durumu ise trendin düşüş yönlü olabileceğini göstermektedir.

Son olarak toparlayacak olursak bu yazımızda scalping nedir, kripto paralarda scalping işlemleri nasıl yapılır ve scalping stratejileri hakkında farklı fikirlere yer verdik. Scalp trader olmanın avantajları ve dezavantajları olabileceğini yukarıda belirttim. Risk profilinize göre trade yönteminizi seçip finansal piyasalarda yatırım yapmadan önce scalping işinin ne kadar zor ve tehlikeli olabileceğini söylemeden geçmek istemiyorum. İleri düzey teknik analiz bilgisine erişmeden ve psikolojinizi yönetmeden scalping diyebileceğimiz tırtıklama işlemlerinin ilk zamanlar için sermayenizi eritebileceğini unutmayın.

Faiz kelime anlamı olarak paranın kullanım karşılığında ödenen bedeldir. Biraz daha açacak olursak kiralanan paranın kiralanma bedeline faiz adı verilmektedir. Günümüz konvansiyonel(geleneksel) ekonomi ülkelerinde finansal piyasalarda faiz oldukça önemli yer edinmektedir. Ülkelerin belirlemiş olduğu politika faizi ile makro ekonomik veriler (büyüme, işsizlik, yatırımlar, tasarruf oranları) dengelenmektedir. Faiz artırımı ya da azaltılması günümüzde ekonomiler için oldukça önemli olmasının yanında, gelişmekte olan ekonomiler için kilit nokta halini almıştır. Merkez bankaları belirlemiş oldukları politika faizi ile ülke ekonomik görünümü hakkında oldukça belirleyici bir görev üstlenmektedir. Son zamanlarda ülkemizde de oldukça önemli olan sorulardan olan faiz artırımı nedir, faiz artırımı neyi etkiler ve merkez bankası faiz artırımı ne demektir konularına bu yazımızda yer vereceğiz.

Merkez bankalarının ülkelerin ekonomi yönetimleri için oldukça önemli görev üstlendiğini yukarıda belirtmiştik. Merkez bankaları ülkedeki siyasi iktidarın ekonomik politikaları ile uyumlu olup para politikalarına yön verirler. Ülkemizde son zamanlarda oldukça tartışılan konulardan birisi olan merkez bankası bağımsızlığı konusu da buradan gelmektedir. İktidar sahipleri belirlemiş olduğu ekonomik program ile tüm kurumların ortak hareket etmesini istemektedir. Buna karşılık siyasi iktidar tarafından atanan merkez bankası başkanları zaman zaman para politikası kararlarında görüş ayrılığı yaşadığından siyasi krizlere neden olabilmektedirler.

Merkez bankalarınca belirlenen faiz artırımı nedir ? Merkez bankaları faiz artırımı yaparak piyasadaki para miktarını belirleyerek ülkenin ekonomik görünümüne yön verirler. Faiz artırımını en iyi anlamanın yolu olarak kendinizi merkez bankasının yerine koyarak düşünebilirsiniz. Kendinizi merkez bankası yerine koyun. Etrafınızda paraya ihtiyacı olan şirketler, bankalar ve hane halkı (bireyler) bulunmakta. Siz ise elinizdeki faiz oranı gücünü kullanarak piyasadaki para miktarını, borçlanma oranlarını, döviz kurlarını, yatırımları ve etrafınızdaki insanların zenginleşmesini(büyüme) etkileyebiliyorsunuz.

Elinizde büyük bir güç var fakat bu gücü yanlış kullanırsanız ülkenin ekonomik görünümünü bozabilir, etrafınızdaki insanların fakirleşmesini ya da zenginleşmesini sağlayabilirsiniz. Siz olsanız faiz artırımı yapar mıydınız ? Ya da neye göre faiz artırımı yapardınız ? Şimdi gelin beraber faiz artırımının neden olabileceği olumsuz etkileri nelerdir inceyelim.

Merkez Bankası Neden Faiz Artırımı Yapar ?

Faiz oranları ülkedeki yatırımları ve üretimi belirleyen en önemli faktör olduğunu yukarıda belirtmiştik. Merkez Bankası(Siz) faiz oranlarını artırarak ülkedeki yatırımları, üretimi, tasarrufları ve döviz kurlarını etkileyebileceğini yukarıda söylemiştik. Faiz paraya ihtiyacı olan kişinin başka bir kişiden borç alması durumunda parayı kullanma bedeli olarak karşı tarafa ödediği bedel olduğunu biliyoruz. Peki paraya ihtiyacı olan ülkelerde merkez bankaları neden faiz artırır ? Cevap çok basit paraya ihtiyaç olduğu için 🙂 Faiz artırımı yapmanın herkes olumsuz bir durum olduğunu biliyorsa merkez bankaları neden faiz arttırıp ülkenin ekonomik görünümünü bozmaya çalışsın ?

Faiz artırımının olumsuz etkileri nelerdir ? Bütçe açığı bulunan ülkelerde finansman ihtiyacı bulunduğundan, ilgili yatırımların yapılabilmesi ve üretimin devam edebilmesi için ülke yönetimleri paraya ihtiyaç duyarlar. Bütün ülkelerin borcu bulunmaktadır. Hatta dünyada en büyük borcu olan ülkenin süper güç olan A.B.D nin olduğunu söylesem şaşırabilirsiniz. Her ülkenin gelişmişlik seviyesi, kalkınma düzeyleri ve ekonomik yeterlilikleri farklı olduğundan belirlemiş oldukları faiz oranları da farklıdır. Basit bir örnekle düşünecek olursak Almanya politika faizi ile Türkiye politika faizi aynı değildir. Nedeni ise iki ülkenin içerisinde bulunduğu ekonomik gelişmişlik seviyesi ve siyasi-politik risklerdir. Temelde ise iki ülkenin paraya ihtiyaç duyma seviyesinin farklı oluşudur.

Ülkedeki faiz oranları artarsa ne olur ? Faiz oranları yatırımların azalmasına, döviz kurlarının düşmesine, kredi ve mevduat faizlerinin yükselmesine, dolaylı yönden işsizliğin artmasına ve üretimin azalmasına neden olmaktadır. Faizlerin %1000 lere ulaştığı 2001 bankacılık krizinde söylenen “paradan para kazanma” cümlesini birçok kişi hatırlayacaktır. İşte faiz oranlarının artması yeni iş kurma fikrinde olan yatırımcıları azaltacağından birçok yatırımcıyı risksiz yatırım aracı olan mevduat faizine yöneltmektedir.

Faiz artırımının zararları nelerdir ? Faiz oranlarının artmasının en büyük etkilerinden birisi de döviz kurlarının düşmesidir. Ülkemizde de son zamanlarda faiz oranlarının artırılması ile döviz kurlarının ve bunun sonucunda enflasyonun dengelenmesi politikası güdülmektedir. Ülkedeki faiz oranları arttırıldığında ülkeye sıcak para girişi(döviz) sağlanır ve yabancı yatırımcı sayısı artar. Bol olan şeyin fiyatı düşük olur mantığından hareketle döviz kurları düşmeye başlar.

Faiz yükselirse ne olur sorusuna verilebilecek cevaplardan birisi de faiz oranlarının artmasının en önemli diğer bir sonucu enflasyonist baskıyı azalmasıdır. Ülkemiz içinde bulunduğu şartlar gereği ithalata bağımlı olmakla beraber ithal girdilerin çoğu yabancı para cinsiyle yapılmaktadır. Ülkedeki döviz kurunun yüksek olması ve yabancı para ile ülkemize giriş yapan mallar ve ürünler döviz kuru arttıkça ithal girdilerin maliyeti artacağından malların ve hizmetlerin fiyat artışları ülke içindeki enflasyonu arttıracaktır.

Stagflasyon 1970 yılında İngilizcede stagnant (durgun) ile inflation (enflasyon) kelimelerinin birleşmesinden türetilmiştir.

Enflasyon:  Fiyatlar genel düzeyinin sürekli ve hissedilir artışı.

  Stagflasyon alışılmışın yanı sıra hem enflasyonun hemde işsizliğin aynı anda yükselmesi ile oluşur. Ekonomi de normal şartlarda enflasyon ve işsizlik oranında ters orantı olduğu kabul edilir. Enflasyon oluşunca toplam arz talebi karşılayamaz ve fiyatlarda anormal bir yükseliş yaşanır.

Stagflasyon yaşanan ekonomik hayatta hem durgunluk hem de enflasyon yaşandığı dönemlerde bu iki olgunun birbirini tetiklediğini ve büyüttüğünü anlatmakta kullanılır.

Ekonomik krizlerde ülkeleri çaresiz bırakan Stagflasyon durumunda zor bir politika izlenmesi  gerekir. Eğer ekonomi enflasyon içinde büyümeye devam etseydi bir miktar büyümeden fedakarlık ederek enflasyon düşürebilirdi.Stagflasyon durumunda  bir yandan enflasyonla mücadele etmek bir yandan da ekonomiyi canlandırmak ülke ekonomistlerini bir hayli çıkmaza sokacaktır. Çünkü bu iki politika genelde birbiriyle çelişen politikalardır.

STAGFLASYON’UN SEBEPLERİ

Yanlış para ve maliye politikaları sebebiyle tüketim ve fiyatlarda artış yaşanır.Dolaşıma fazladan para sokulur buda ülke veya ülkelerin finansal kriz ve döviz kurlarında istikrarsızlıklar yaratmaya sebep olur. Enerji kaynaklarının fiyatları hızlıca yukarı taşınır.Tüketim ve fiyatlar artar.

STAGFLASYON’UN SONUÇLARI

Enflasyonun artmasıyla ülke yatırımları yavaşlar ve işsizlik oranları hızlıca yukarı taşınır.Maliyetler ile başa çıkamayan üreticiler  ürün fiyatlarında anormal artış yapmak zorunda kalır.Buna temel geçim malzemeleri de dahildir.Bu sebeple hükümetlerin tüketimi azaltıcı önlemler alması kaçınılmaz olur.